Wrzesień 1939 roku przyniósł Polsce podwójny cios. O tragedii narodu polskiego stanowił nie tylko atak hitlerowskich Niemiec, ale i wkroczenie wojsk sowieckich 17 września.

W planach Związku Radzieckiego od dłuższego czasu przejawiała się chęć wtargnięcia na ziemie polskie. Jednak Józef Stalin będąc w stanie wojny z Japonią zwlekał z atakiem, ponieważ uwikłanie się w walki na dwóch frontach mogło okazać się zgubne. Sytuacja zmieniła się 15 września, w dniu zawarcia rozejmu z Japonią.

Istniał jeszcze jeden powód dla którego ZSRR powstrzymywało się przed agresją. Czekano na moment zdobycia przez hitlerowców Warszawy, bowiem stanowiłoby to symboliczne unicestwienie Polski. Jednak przekroczenie przez wojska niemieckie ustalonej w traktacie z 23 sierpnia 1939 roku granicy strefy wpływów radzieckich, spowodowało obawy w ZSRR, że Niemcy zajmą całą Polskę. W związku z tym, nocą z 16 na 17 września, ambasador Polski został wezwany do Ludowego Komisariatu Spraw Zagranicznych.

Wiaczesław Mołotow - przewodniczący tego resortu - oświadczył, że państwo polskie formalnie przestało istnieć w wyniku agresji niemieckiej, w efekcie czego ZSRR jest zmuszone wkroczyć na terytorium Polski i wziąć "pod opiekę życie i dobra ludności zachodniej Ukrainy i Białorusi". Dyplomata polski odmówił przyjęcia noty od władz wschodniego sąsiada, jednak jego opór nie miał żadnego znaczenia. Atak ZSRR stał się faktem, bowiem w tym samym czasie Armia Czerwona wkroczyła na Kresy Wschodnie i zajęła obszar aż pod wschodnią Lubelszczyznę.

Wkroczenie wojsk sowieckich było zaskoczeniem zarówno dla cywili jak i wojskowych, bowiem jednostki Armii Czerwonej sugerowały, że przychodzą wesprzeć Polaków w walce z Niemcami. W zaistniałej sytuacji, w celu uchronienia władz państwowych Polski, w nocy z 17 na 18 września, granicę z Rumunią przekroczył prezydent Ignacy Mościcki, rząd z premierem Felicjanem Sławojem Składkowskim oraz Naczelny Wódz Edward Rydz - Śmigły ze sztabem.

Atak ZSRR rozgoryczył Polaków. Rysunek "Cios w plecy Polski" został naszkicowany krótko po tym wydarzeniu, bowiem już 20 września 1939 roku.
Źródło: Archiwum "Mówią wieki"

O napaści na Polskę przez Związek Radziecki było głośno w europejskiej prasie. Ilustracja przedstawia rysunek "Ukrzyżowanie Polski" zamieszczony w gazecie "Paris Match" 20 września 1939 roku.
Źródło: "Mówią wieki"

"Ciekawe, ile potrwa miesiąc miodowy?" to rysunek Clifford'a Berryman'a zamieszczony w "Washington Star" 9 października 1939 roku.
Autor zastanawia się jak długo Hitler i Stalin zamierzają współpracować. Bez wątpienia rysunek odnosił się także do wrześniowego ataku na Polskę.